Mindstyle Persoonlijke ontwikkeling

Het leed dat perfectionisme heet: lessons learned

maart 15, 2017
Perfectionisme: take notes

Perfectionisme. In zekere zin heeft iedereen ermee te maken. Een deel van de mensen maakt gebruik van de voordelen en kan zichzelf goed herpakken wanneer het fout dreigt te gaan. Maar er is ook een groep mensen die steeds verder doorslaat in perfectionisme. Ze zitten vast in een vicieuze cirkel en putten zichzelf alsmaar verder uit. Ook ik ontdekte de nadelen van het leed dat perfectionisme heet. Uit mijn zoektocht naar een goede balans trok ik een aantal lessen. In dit blog deel ik ze met je.

Allereerst even iets voor de goede orde: iedereen heeft een dosis perfectionisme meegekregen. Er is dan ook niks mis met een mentaliteit waarbij je het beste uit jezelf wilt halen. Met een gezonde balans zorgt mede die mentaliteit ervoor dat je jezelf blijft ontwikkelen. Daarnaast ben je in staat om scherpe resultaten neer te zetten. Doorslaan in perfectionisme is daarentegen wél fout.

“Perfectie is de grootste onzin die je jezelf kunt wijsmaken”

Bij dat laatste wil ik even stilstaan. Om het kort samen te vatten, betekent doorslaan in perfectionisme:

  • Dat je streeft naar doelen die onhaalbaar zijn;
  • Dat je jezelf overvraagt;
  • Dat goed niet goed genoeg is.

Wanneer je puur rationeel kijkt naar bovenstaande punten, zie je waarschijnlijk al dat het dikke onzin is: het streven naar perfectie. Want hey, perfectie bestaat helemaal niet. Je weet het donders goed en toch trap je er elke keer weer in. Je vraagt te veel van jezelf, kunt niet tippen aan die vraag en vervolgens straf je jezelf af en overvraag je jezelf nog eens tien keer zo erg. Ziezo: de vicieuze cirkel is geboren. En het gaat maar door.

Tot het moment dat je inziet wat je allemaal mist dankzij je doorgeslagen gedrag. Dat kan ‘op tijd’ zijn, wanneer je er iets over leest, wanneer je jezelf herkent in het perfectionistische gedrag van een ander of wanneer je dankzij een goed gesprek tot inzichten komt. Maar sommige mensen zijn een stuk verder van huis. Een burn-out en oververmoeidheid zijn lichamelijke reacties die mede door een verkeerde omgang met perfectionisme kunnen worden veroorzaakt.

“Je maakt het jezelf onmogelijk om intens gelukkig te zijn”

Toen ik het boek ‘De moed van imperfectie’ van Brené Brown las, kwam ik deze zin tegen: “Wanneer we pijnlijke emoties dempen, dempen we ook de positieve emoties.” Ofwel: omdat jij pijnlijke emoties niet of slechts voor een deel toelaat, geef je positieve emoties ook niet de ruimte die ze verdienen. Dit betekent dat je nauwelijks intens gelukkig kunt zijn. Wow. Dát kwam even bij me binnen. Want zijn we uiteindelijk niet allemaal op zoek naar geluk?

Dat jij niet intens gelukkig kunt zijn, kun je afschuiven op omstandigheden en andere mensen. Maar in feite ben jij zelf degene die dit tegenhoud en daarmee ben ook jij de enige die hier wat in kan veranderen. Weliswaar met wat hulp, natuurlijk, maar het is jouw mindset die uiteindelijk een switch moet maken.

Perfectionisme

“Constant aanpassen kost teveel energie”

Die hulp betekent overigens niet dat je alle meningen en adviezen van anderen klakkeloos moet overnemen. Daar heeft een perfectionist pur sang namelijk ook een handje van: het meewaaien met alle winden om maar aan de standaarden van anderen te voldoen. Het vermijden van conflicten wordt daardoor bijna een sport. Want tsja, “een andere mening zorgt er natuurlijk voor dat je niet kunt voldoen aan de standaard van de ander”, zegt het perfectionistische stemmetje in je.

Stel je nou eens voor dat iedereen dat zou doen; dat elk mens zich aan iedereen aan zou passen. Er zouden dan meerdere, ontzettend gekke dingen kunnen gebeuren. Maar dat het gros van de mensen dan uiteindelijk met een burn-out loopt, lijkt me in ieder geval een logisch gevolg. Je handelt dan per slot van rekening buiten wie je zelf bent en dat kost gigantisch veel energie. Daarnaast zou ook wel een beetje saai worden, denk je niet?

“Doordraven in perfectionisme heeft invloed op jouw authenticiteit”

Bovendien: wanneer je jezelf continue aanpast om door anderen gemogen te worden en ze blijken je toch niet zo leuk te vinden, dan heb je een probleem. Nu denk je misschien dat het probleem hierin is dat anderen je niet mogen, maar dat is hierin niet de kern. Je kunt nou eenmaal niet met iedereen vriendjes zijn. Nee, je bent aan jezelf voorbij gegaan: dát is pas een probleem! Jouw authentieke ‘ik’ wordt weggemoffeld voor de mening en standaarden van anderen.

Wie ben jij dan nog? Jij met al jouw eigenaardigheden, (karakter)trekken, blunders. Heb je dan niet door dat het zó ontzettend zonde is om dit zomaar weg te stoppen? Alles wat voor jou als falen of een vervelende eigenschap voelt, kan door een ander juist weer gezien worden als bron van inspiratie. Ik denk dat Ed Sheeran, bijvoorbeeld, daarom zo populair is. Hij is authentiek. Hij is gek. Hij is zichzelf.

Reden genoeg om de balans te vinden. Haal het beste uit jezelf, maar overvraag jezelf niet. Geef die perfectionistische trekjes een rotschop als ze weer de overhand dreigen te nemen. Een 10,5 bestaat niet, jijzelf wél. Dus wees lief voor jezelf en show ‘em who you are!

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply

Blijf op de hoogte